19 Ağustos 2017 Cumartesi

KANSERDE SON TEKNİK

BEDİR SOLMAZ

27 Ocak 2013 Pazar 18:01
KANSERDE  SON TEKNİK
 Çevresel etkenlere bağlı olarak gün geçtikçe yaygınlaşan kanser hastalıkları yeterli donanımın bulunmaması nedeniyle nüfusu milyonu aşan Mersin’de maalesef tedavi edilemiyor.

Kanser hastaları tedavi için Adana ve Ankara’ya gitmek zorunda kalırken, bu durum özellikle dar gelirli çevrelerin yaşamlarını güçleştiriyor. Kamu hastanelerinde uzun aralıklı tedavi takvimi verilmesi hastaları zorunlu olarak özel hastanelere yöneltiyor.

Kanser tanı ve tedavisi için büyük ihtiyaç duyulan ve Sağlık Müdürlüğü’ne bağlı olarak yaşama geçirilmesi planlanan kampus hastaneye kurulması düşünülen, ancak sonuç alınamayan PET/BT Ünitesi Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Çiftlikköy Hastanesi’ne kuruluyor.

Nükleer tıp ve ilgili cihazı tanımak adına İmece Kent Söyleşileri’ne Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Pelin Özcan Kara’yı konuk ettik. Mersin’de nükleer tıbbın daha çok tanıya dayalı kullanıldığını vurgulayan Doç. Dr. Pelin Özcan Kara, tedavinin tiroid hastalıklarına uygulanabildiğini söyledi.

PET/BT Ünitesinin Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Çiftlikköy Hastanesinde kurulmasıyla birlikte büyük bir açığın kapatılacağının altını çizen Doç. Dr. Pelin Özcan Kara, “Kanserde erken teşhis ve tedavi çok önemlidir. Kanserlerin büyük bir kısmı erken tanı konulduğunda yüksek oranda tedavi edilebilir. Kanser tanı ve tedavi takibinde son yıllarda en sık kullanılan metodların başında PET/BT gelmektedir”dedi.

-Sayın Özcan Kara, kanser gün geçtikçe yaygınlaşmasına karşın tedavisi hakkında yeterli donanımdan maalesef yoksunuz; isterseniz önce bu konu üzerine çalışan Nükleer Tıp Anabilim Dalı’yla ilgili biraz bilgi verir misiniz?

Pelin Özcan Kara: Hastalıkların tanısı ve tedavisi için radyoaktif maddeler kullanılan bir bilim dalıdır. Radyoaktif maddeler, insan vücudunun normalde kullandığı ve her organa özel birtakım maddelerle birleştirerek radyofarmasötik adı verilen ilaçlar şeklinde vücuda verilirler. Bu maddeler belli bir süre içinde gözle görülmeyen ışınlar yayarak zararsız maddelere dönüşerek yok olurlar. Yokoluş süresi her radyoaktif madde için farklıdır. 1900'lerden beri kullanılmakta olan radyoaktif maddeler, hastalıkların tanı ve tedavisinde her geçen gün artan oranda kullanılmaktadır.

-Tanısal Nükleer Tıp konusunu biraz açar mısınız?

P.K: Tanı amacıyla insan vücuduna çok az miktarlarda radyoaktif madde verilerek tetkikler yapılır. Bu tetkikler ile alınan radyasyon miktarı, radyoloji tetkikleri ile aynı düzeyde veya çok daha azdır. Radyoaktif maddelerin yaydığı ışınlar Gama Kamera ve PET/BT adı verilen cihazlar ile görünür hale getirilir. Bu verilerden sintigrafi adı verilen filmler oluşturulur. Sintigrafiler nükleer tıp doktoru tarafından yorumlanarak raporlanır ve hekiminize hastalık hakkında önemli bilgiler sunulur. Nükleer Tıp Bölümünde her türlü tetkik yapılmakla birlikte ağırlıklı olarak kemik sintigrafisi, miyokard perfüzyon sintigrafisi, böbrek sintigrafileri, tiroid sintigrafisi,  paratiroid sintigrafisi, üre nefes testi, gastrointestinal sistem kanama sintigrafisi, mide boşalma zamanı çalışması, tükrük bezi sintigrafisi, gastroözefageal reflü çalışması, somatostatin reseptör görüntüleme, MIBG görüntüleme ve PET/BT görüntüleme yapılmaktadır.

-Biraz da Tedavi Edici Nükleer Tıp’a açıklık getirebilir misiniz?

P. K: Nükleer tıpta bazı hastalıkların tedavi ve takibi de yapılıyor. Özellikle tiroid hastalıklarından hipertiroidi tiroid bezinin aşırı çalışması sonucu oluşan klinik durumdur. Hipertiroidi ilaçlar, cerrahi olarak ve bazı hastalarda klinik duruma göre radyoaktif iyot ile tedavi ediliyor. Radyoaktif iyot tedavisi tiroid kanserli hastaların tedavisinde de 50 yılı aşkın süredir kullanılan ve etkinliği kanıtlanmış bir yöntemdir. Radyoaktif iyot tedavisi Nükleer Tıp Kliniklerinde uygulanır. Tedavi amacıyla verilen radyoaktif madde miktarı teşhis amaçlı verilen miktardan genellikle çok daha fazladır. Bu işlemlerde alınan radyasyon miktarı da göreceli olarak fazladır ancak elde edilecek yararı yanında önemsiz kalmaktadır. Sadece hedef dokuda/organda tedavi işlemini yapar. Tedaviyi yapan ışınların ulaşabildiği uzaklık yalnızca birkaç milimetre olduğu için sadece hedef organ ve dokuda etki eder, çevre dokulara zarar vermez.

-Mersin’de eksikliği duyulan ve kanserin tanısı ve tedavisinde üstün tekniğe sahip, Tıp Fakültesi Çiftlikköy Hastanesinde kuruluş çalışmalarının başlatıldığı PET/BT, ne gibi özelliklere sahip bir cihazdır?

P.K:  Kanserde erken teşhis ve tedavi önemlidir. Kanserlerin büyük bir kısmı erken tanı konulduğunda yüksek oranda tedavi edilebilir. Kanser tanı ve tedavi takibinde son yıllarda en sık kullanılan metodların başında PET/BT gelmektedir.

PET/BT insan vücudundaki organ ve dokuların fonksiyonlarını metabolik düzeyde gösteren, PET (Pozitron Emisyon Tomografi) cihazı ile detaylı anatomik bilgi sağlayan BT cihazının (Bilgisayarlı Tomografi) entegre olarak aynı cihazda birleştirildiği, özellikle başta kanser hastalarında etkinliği kanıtlanmış bir Nükleer Tıp görüntüleme tekniğidir.
PET/BT ile elde edilen görüntülerde vücudun tümünü aynı zamanda göstermek mümkün olduğundan hastalığın başka organlara yayılıp yayılmadığı değerlendirebilir. Ayrıca hastada mevcut kitlenin iyi huylu mu kötü huylu mu olduğunun tespiti amacıyla, tedavi sonrası yanıtın değerlendirilmesinde de kullanılmaktadır. PET/BT, kanserin erken ve doğru olarak tanısını sağlar.
-PET/BT Hangi Hastalarda Kullanılıyor?
P.K:
PET/BT görüntüleme, özellikle onkoloji alanında tümörün saptanması, tümör derecesinin belirlenmesi, tedavi yanıtının değerlendirilmesi ve bazı durumlarda mevcut kitlenin iyi huylu mu kötü huylu mu olduğunun tespiti amacıyla kullanılmaktadır.
PET/BT akciğer, meme kanseri, baş - boyun kanserleri, lenfomalar, malign melanom gibi deri kanserlerinde, kolon kanseri başta olmak üzere gastrointestinal sistem tümörleri gibi pek çok kanserde ilk tanı, evreleme, tedavi sonrası yanıtın değerlendirilmesi ve ışın tedavisi (radyoterapi) planlanması gibi çeşitli amaçlarda kullanılmaktadır. Örneğin akciğer kanserinde hastanın cerrahi operasyonundan önce PET/BT taraması hastanın tümörünün evrelemesinin doğru yapılması için gereklidir. PET/BT’nin ikinci en sık kullanıldığı kanser lenf bezi kanseri olan lenfomadır. Lenfomalarda kemoterapiye cevap verip vermediği çok erken dönemde PET/BT ile anlaşılabilir. PET/BT onkoloji hastalarının yanısıra nörolojik olgularda, kalp damar hastalığının teşhisi ve kalp krizi sonrası kalpte canlı doku varlığının araştırılmasında ve nedeni bilinmeyen ateş gibi enfeksiyon hastalıklarında da önemli bir rol oynamaktadır.
-PET/BT cihazına girecek bir hasta nasıl bir uygulamaya tabi tutuluyor?
P.K:
Kanser tedavisinde en önemli konulardan biri vücuttaki diğer organlara nasıl yayıldığıdır. PET/BT tek bir incelemeyle, tüm vücuttaki organ sistemlerinden hangilerine kanser dokusunun yayıldığını göstermeye yarar.
PET/BT ile çekim yapılacak hastaların bir gün önceden randevuları kesinleştirilerek sabah aç karnına Nükleer Tıp Kliniği’ne gelmeleri gerekiyor. PET/BT görüntülemede en sık kullanılan radyofarmasötik ajan vücuttaki normal şeker molekülü benzeri olan FDG’dir. Hastalık ile ilgili ayrıntılı hikayenin alınmasından sonra hasta, hasta hazırlama odasına alınır. Açlık kan şekerinin değerlendirilmesinden sonra FDG enjeksiyonu yapılır. Bu radyofarmasötik alerjik yan etkisi olmayan radyoaktif maddedir. Radyofarmasötik enjeksiyonundan sonra verilen maddenin vücuda dağılması için 45-60 dakika kadar yatar pozisyonda hastanın istirahat etmesi beklenir. Enjeksiyon sonrası istirahat süresi tamamlandıktan sonra hasta çekim odasına alınır ve çekim yatağında 20-25 dakika sürecek olan çekim yapılır.

-Konu hakkında verdiğiniz bilgiler için çok teşekkür eder, çalışmalarınızda başarılar dileriz.

P.K: Umarım aydınlatıcı oluşuzdur, tüm hastalarımızın sağlıklarına kavuşmasını dilerim. 

    Yorumlar

HAVA DURUMU
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
NAMAZ VAKİTLERİ
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
EN ÇOK OKUNANLAR
BUGÜN
BU HAFTA
BU AY
EN ÇOK YORUMLANANLAR
BUGÜN
BU HAFTA
BU AY
SPOR TOTO SÜPER LİG
Tür seçiniz:
ARŞİV